Bardzo często na stronach firm, które zajmują się fotowoltaiką można zobaczyć stwierdzenie farm fotowoltaicznych. Czym jednak one są i dlaczego osoby posiadające ogromne działki, powinny zastanowić się nad stworzeniem swojej własnej farmy fotowoltaicznej? Sprawdź nasz artykuł!

Farmy fotowoltaiczne – co to jest

Farma fotowoltaiczna to nic innego jak duża ilość paneli fotowoltaicznych (często liczona w tysiącach) postawiona na ogromnej przestrzeni – najczęściej jest to grunt rolny lub zwykłe działki. Tego typu zestaw paneli fotowoltaicznych posiada bardzo dużą moc (zazwyczaj od 0,5 do kilku lub kilkunastu MW). Działają one tylko i wyłącznie w dzień, więc wymagają magazynowania energii, która została wyprodukowana. Zasilają w energię większe obszary, jak np. gminy, powiaty czy regiony.

Farma fotowoltaiczna różni się od mikroinstalacji tym, że są one montowane na ziemi, a jak standardowe, które w 90% są usytuowane na dachu ich użytkowników. Energia, która zostanie wyprodukowana przez panele fotowoltaiczne w farmie, w całości są przekazywane do sieci energetycznej, a dopiero stamtąd kierowane bezpośrednio do jej odbiorców.

Mikroinstalacje – w przeciwieństwie do farm fotowoltaicznych – nie wymagają pozwolenia na budowę, a ich łączna moc nie przekracza 50kW. Prąd, który zostanie przez nie wyprodukowany, jest wykorzystywany przez ich właścicieli, a niewykorzystana energia może zostać odsprzedana do dostawcy energii.

W Polsce farmy fotowoltaiczne są stosunkowo nowym i dopiero co raczkującym tematem. Częściej można spotkać się z instalacjami fotowoltaicznymi osób prywatnych i firm, gdzie nie mamy do czynienia z tysiącami paneli.

Czy farmy fotowoltaiczne się opłacają?

Według ekspertyz, farma fotowoltaiczna przy korzystnych warunkach dotacji powinna zwrócić się w pełni w ciągu 10 – 11 lat od rozpoczęcia produkcji prądu. Dla inwestora jest to rentowność w okolicy 9%. W przypadku mikroinstalacji w gospodarstwach domowych jest to zazwyczaj 6 lat, jednak najczęściej do pełnego zwrotu dochodzi dopiero po 8 – 9 latach. Farmy fotowoltaiczne pomimo dłuższego okresu zwrotu, zwracają się szybciej niż turbiny wiatrowe.

Dofinansowanie na budowę farmy fotowoltaicznej do produkcji prądu zmiennego na potrzeby prywatnych firm energetycznych oraz operatorów może sięgać do nawet 85%. Jest to możliwe dzięki przystąpieniu do programów unijnych.

Jakie warunki musi spełniać grunt pod farmę fotowoltaiczną?

To, o czym przede wszystkim należy pamiętać to kilka warunków, które grunt musi spełniać, aby farma fotowoltaiczna była możliwa i opłacalna:

  • minimum 2ha powierzchni (wartość minimalna według przepisów),
  • klasa gruntu IV lub niższa,
  • teren płaski lub skierowany na południe,
  • brak zacienienia z okolicy,
  • niedaleko powinna znajdować się sieć energetyczna (odległość powinna wynosić maksymalnie 200m),
  • powinien być umożliwiony dojazd do farmy.

Trzeba także uzyskać zezwolenie na budowę w starostwie powiatowym. Tutaj wymagany będzie projekt budowlany instalacji lub projekt wykonawczy dla małej elektrowni oraz dokument dotyczący warunków przyłączeniowych instalacji. Dodatkowo, wymagana jest decyzja środowiskowa (w przypadku kiedy jest możliwy choćby minimalny wpływ elektrowni na ekosystem naturalny), koncesja na wytwarzanie energii (jeśli prąd jest produkowany w ramach działalności gospodarczej), tytuł prawny nieruchomości. Potrzebne będą też dokumenty dotyczące wpływu na plany zagospodarowania przestrzennego. Czasem zdarza się, że gminy nie wyrażają zgody na rozpoczęcie budowy instalacji farm, jednakże z biegiem czasu coraz więcej instytucji jest przychylnych do tego ekorozwiązania.

Farmy fotowoltaiczne – jaka odległość od zabudowań?

Wiele osób przeszukujących informacje na temat farm fotowoltaicznych wyszukuje w dokumentacji oraz przepisach ministerstwa na temat odległości farm fotowoltaicznych od zabudowań.

Nie ma przepisów, które określałyby odległość farmy fotowoltaicznej od zabudowań, ale najwięksi deweloperzy w Polsce, za odpowiednią odległość przyjmują między 100, a 200m od najbliższego domu mieszkalnego. Należy tutaj pamiętać, aby budynki mieszkalne czy gospodarcze nie obniżały w nawet najmniejszym stopniu wydajności paneli fotowoltaicznych.

Koszt farmy fotowoltaicznej w 2021 roku i możliwe zyski

Dotacje oraz wkład własny zawsze będzie kojarzyć się także z odpowiednimi kosztami za fotowoltaikę oraz z zyskami. Jak więc wygląda to przy farmie fotowoltaicznej? Według obliczeń ministerstwa, w 2020 roku cena wynosiła około 3 100 000 PLN netto. IEO określiło koszt jako niższy niż 3 000 000 zł netto. Deweloperzy patrzący przez różowe okulary mówili o cenie 2 500 000 zł netto za 1MW. Natomiast przedstawiciele określają cenę farmy fotowoltaicznej na 2 200 000 zł netto za 1MW instalacji.

Koszty kosztami, ale jak wyglądają zyski z farmy fotowoltaicznej?

Założenia symulacji zysków instalacji na podstawie danych zebranych w 2020 roku:
Koszt instalacji: 2 200 000 zł netto
Wielkość instalacji: 0,99MW
Roczne koszty: 70 000 zł
Wydajność instalacji: 999MWh z 0,99MW elektrowni rocznie w pierwszym roku działania
Cena sprzedaży prądu z aukcji OZE: 290 zł/MWh
Utrata wydajności: 0,5% rocznie rozpoczynając od 97% wydajności paneli
Po okresie 15 lat od wygrania aukcji, sprzedaż odbywa się po cenach rynkowych według szacunku MEW31
Aukcja wygrana pod koniec 2020 roku, farma fotowoltaiczna oddana do użytku pod koniec 2021 roku.

Pełny zwrot inwestycji powinien nastąpić w 2032 roku.